Leren leren

Leren leren is tegenwoordig een populair thema. Er bestaan methodes, tips en technieken in overvloed. Waarom werken deze dan niet altijd?

undefined

Er bestaat gewoon geen universeel recept. Het is cruciaal om te ontdekken wat iemands <strong>individuele</strong> sterktes en zwaktes zijn. Door ons te concentreren op de sterktes, kunnen we ook de zwaktes overbruggen. Iedereen heeft sterktes en zwaktes. Niemand is daardoor minderwaardig. Een langdurige focus op fouten leidt echter tot faalangst, onzekerheid en zelfs studie-moeheid. Leren leren is een individueel proces, waarbij welbepaalde technieken op de mogelijkheden van het <strong>individu </strong>worden toegepast.

Lotus

lotus-bloem Lotus is een letterwoord dat staat voor Lezen, Opzoeken, Trefwoorden, Uittekenen en Studeren. Deze 5 pijlers vormen mijn uitgangspunt bij individuele studiebegeleiding.

Lezen

Er zijn verschillende manieren van lezen, alvorens we overgaan tot het begrijpend lezen. De onderstaande technieken zijn gebaseerd op de verwerking van de visuele informatie door de hersenen.

  1. Eerst gaan we onze les bekijken door te ‘helicopteren’: is dit moeilijk, heb ik dit al eens gezien, wat valt me op?
  2. Vervolgens gaan we ‘surfen’
    • Ogen en vinger maken een S beweging over de pagina – ongeveer 5 seconden per bladzijde (= over de pagina SURFEN)
    • Je let automatisch op
      • Grote lijnen
      • Titels
      • Wat valt me op?
  3. Daarna gaan we pas in detail lezen

Opzoeken

  1. Wat snap je niet
  2. Google, woordenboek, encyclopedie
  3. vragen aan de leraar, ouder, …

Wat je niet snapt of begrijpt, kan je niet studeren!

Trefwoorden

  1. kernwoorden, sleutelwoorden, hoofdzaken
  2. Wat is hier het allerbelangrijkste
  3. Zie ik overeenkomsten met de titels of inhoudstafel?
  4. Wat is de kern van de zaak?

Trefwoorden zijn onze sleutels tot begrijpend lezen!

Uittekenen

  1. We maken een samenvatting op basis van de trefwoorden.
  2. Dit kan een breinweb, Mind Map, spin, tabel of gewone samenvatting zijn.
  3. We maken een kapstok voor je geheugen.

 

undefined

De student uit bovenstaande afbeelding toont zijn versie van UITTEKENEN.

Studeren

  1. We studeren onze Mind Map of samenvatting (reproductie).
  2. Als we onze kapstok goed kennen, kunnen we zelf een verhaal vertellen.
  3. Door de puzzel te maken en zelf te leggen, studeren we onze leerstof pas echt.
  4. We willen onze leerstof beheersen.

Planning

Hoe kan zo’n studie-uur (meestal maximaal 50 minuten) er dan uitzien?

Een beetje (korte) introductie
Stap 1: Wat heeft je brein nodig vooraleer je start aan je studieblokje?
  • Eten en drinken
  • Zuurstof
  • Ontspanning

Een kleine knagende honger… Je start met je blokje, je wilt je écht concentreren, maar je hoofd gaat maar door ‘ik heb honger…ik heb honger…’ Of ‘ik moet plassen…ik moet plassen…’. Zorg dat je eerst je basisbehoeften vervult, alvorens je begint te studeren. Als je dit niet doet, gaat je concentratie al snel afdwalen naar dat zakje chips en komt er van studeren niet veel meer in huis.

Stap 2: Start de Klok

Studeren is topsport. Bij elke andere sport begin je met een opwarming, daarna ga je sporten en je eindigt met stretchen. Doe dit dus ook als je gaat studeren. Studeren is een breinsport.

Hoe zit dat nu met die 50-minuten regel? Voor de meeste studenten geldt dat ze zich niet langer dan 50 minuten echt ten volle kunnen concentreren.
Langer studeren leidt vaak tot concentratieverlies. Dat is zonde van je tijd en dat kan beter. Probeer in te schatten wat jouw brein het beste aankan. Dit kan 45 minuten zijn, maar evengoed 30 minuten. We zoeken samen naar jouw ideale ritme.

  • Ongeveer 5 a 10 minuten ‘opwarmen’
    • Surfen en Helikopteren - Leestechnieken toepassen
      • Wat gaan we doen?
      • Is dat moeilijk?
      • Wie/wat/waarom?
  • Een met onszelf afgesproken pakketje leerstof studeren
    • = LOTUS
  • Een met onszelf afgesproken periode (meestal 5 a 10 minuten) ‘uitbollen’.
    • Je brein tot rust brengen
      • Wat hebben we geleerd?
      • Heb ik alles goed begrepen
      • Wat ga ik straks nog studeren?
    • Om ten volle van je pauze te kunnen genieten is het raadzaam om tijdens je laatste studieminuten voor jezelf aan te duiden of te noteren wat je later nog wilt doen. Misschien is er iets nog niet helemaal duidelijk of moet je later nog een stukje afwerken. Het kan dan handig zijn een kladblaadje te maken of een nota met reminders aan jezelf, een soort to-do lijstje voor tijdens een volgend studieblokje. Zo ben je zeker van rust tijdens je pauze, zonder dat je hoofd afdwaalt naar ‘ik mag dat niet vergeten’.
Stap 3 : Je brein tot rust brengen

Jij bent klaar met studeren, dus je brein verdient nu wel wat rust! Ga je ontspannen, doe iets totaal anders zoals bijvoorbeeld gaan wandelen, jongleren, iets eten/drinken, …

Best even niet lezen, computeren, … = vermoeiend voor je ogen

Hoe gaat het dan verder?

Je kan best een goed evenwicht zoeken tussen studeren en pauzeren. Dit hangt van veel factoren af: hoeveel tijd is er, welke plannen zijn er al gemaakt, wanneer is het etenstijd, enzovoort. Hieronder geef ik een aantal studietips. Het zijn TIPS, geen vaste regels. Studiebegeleiding blijft een individueel proces: wat voor de ene leerling/student goed werkt, kan bij de andere leerling/student juist een averechts effect hebben.
1 uur

Probeer te studeren tot maximaal 1 uur voor je gaat slapen. Zo krijgt je brein de kans om
even tot rust te komen vooraleer je gaat slapen.

Een goede en voldoende lange nachtrust is belangrijk. En hé, je verdient die rust
na zo’n lange dag! Voor de meeste studenten betekent dat beter niet studeren na
20.00u.

Afwisseling

Vaak studeer je beter door je hersenen wat afwisseling te gunnen. Dat doe je door bijvoorbeeld wiskunde of wetenschappen met taalvakken af te wisselen, een ‘blokvak’ met een ander vak… Ga na of dat voor jou kan. Dat is meestal minder vermoeiend voor je hersenen.

Pauzes!

Meestal is het een goed idee een langere pauze te nemen als je reeds twee studie-blokjes gewerkt hebt. Na een voldoende lange pauze recupereer je beter om er opnieuw fris aan te beginnen. Als jij jezelf kent als iemand die er na een lange pauze ontzettend veel moeite mee heeft er weer in te vliegen, dan kan het beter zijn het tempo erin te houden. Zo zie je maar: een goede studiemethode is altijd maatwerk.

Na een (grotere) maaltijd

Na een grotere maaltijd kan het raadzaam zijn ongeveer een uur pauze te nemen. Je bloed (en dus ook je zuurstof) gaat nu vooral naar je spijsvertering. Je haalt dus minder rendement als je direct na je maaltijd gaat studeren

Bijles vs. studiebegeleiding

The Climbing Fish geeft technisch gezien geen bijles. We geven leren studeren met studietechnieken die onmiddellijk tijdens de sessie op de leerstof worden toegepast.

Voor bijvoorbeeld natuurwetenschappen houdt dit in dat er dus effectief met dat vak gewerkt wordt. Het is bijgevolg overkoepelend. Na enkele jaren ervaring kunnen we zeggen dat er ondertussen vele vakken zijn, die vakinhoudelijk redelijk 'beheerst’ worden. Indien er echt een vakinhoudelijk probleem blijkt te zijn, wordt er meteen doorverwezen naar een vakleerkracht.

Daarom stelt The Climbing Fish steeds de vraag: is er één probleem met één vak, dan kan bijles door een vakleerkracht voldoende zijn. Is er bij één bepaald vak een groot of groter probleem, maar zijn OOK bij andere vakken nog zaken die moeilijker lopen (zoals planning, studiehouding of ‘van buiten leren’), dan is er meer nodig. Dan kan op maat leren studeren met je eigen schoolwerk het verschil maken, zowel op gebied van punten als emotioneel welzijn (zelfvertrouwen, faalangst, …).

undefined

Is alles duidelijk en weet je genoeg?

Of net niet en wil je ons een vraag stellen?

Wil je graag weten wat wij voor jou kunnen betekenen?

Of is alles helder en wil je meteen een afspraak maken?